Een widget is een klein programma waarmee inhoud van de ene site (of weblog) op de andere site (of weblog) getoond kan worden. Er bestaan ook widgets die alleen op een pc draaien. Bij Blogger en Hyves heten widgets trouwens gadgets. Zowel WordPress als Blogger bieden de mogelijkheid om snel en eenvoudig widgets (of gadgets) toe te voegen. Met een widget maak je je blog levendiger en interessanter voor lezers en toevallige bezoekers.

Voorbeelden

Er bestaan duizenden verschillende widgets. Bekende widgets die je op sites ziet, zijn die van Flickr (foto’s), Last.fm (muziek), Delicious (tags of trefwoorden) en LibraryThing (boeken). Je ziet ook vaak op weblogs de inhoud van andere weblogs of nieuwssites. Veel organisaties maken ook een eigen widget om mensen kennis te laten maken met wat ze in huis hebben. Zo heeft het Rijksmuseum bijvoorbeeld een eigen widget met afbeeldingen van kunstwerken. Deze widget kun je op je desktop laten spelen of op je site/weblog tonen. Het Regionaal Archief Tilburg heeft een online beeldbank waar gebruikers zelf een fotoalbum kunnen samenstellen. Ze kunnen bewaarde foto’s ook op hun eigen site tonen. Ze noemen het niet zo in de handleiding, maar ook dit is een widget. De VARA heeft widgets voor De Wereld Draait Door en Fokke & Sukke. Het KNMI heeft een widget voor het weer.

Opdracht

1. Voeg twee widgets (WordPress) of gadgets (Blogger) aan je weblog toe. Je kunt bij de instellingen van je weblog zien welke  mogelijkheden er zijn. Als je Blogger gebruikt, ga je naar Indeling en dan Een gadget toevoegen. Als je WordPress gebruikt, ga je naar Appearance en dan naar Widgets. Je kunt een beetje spelen met de mogelijkheden die de weblogprogramma’s bieden en met de plaats van de widgets op je blog. Je hoeft je niet te beperken tot het standaardaanbod van je weblogprovider. Er zijn tal van sites die veel meer widgets aanbieden zoals Yahoo! Widgets en Widget Box. Als je kiest voor een widget die niet op het standaardlijstje van WordPress voorkomt, kies je voor Tekst en dan Toevoegen. Rechts verschijnt het vakje Tekst. Je klikt op Bewerken en daarna voeg je een titel en de code toe die op de site van de widgetaanbieder staat. Daarna klik je op Klaar en Bewaar wijzigingen. Bij Blogger ga je naar Indeling en dan naar Een gadget toevoegen. Vervolgens kies je in de categorie Alemeen voor HTML/JavaScript Toevoegen. Je kiest een titel en plakt de code van de widgetaanbieder in het grote lege vlak. Daarna klik je op Opslaan. Je keert terug op de pagina Pagina-elementen en klikt nog een keer op Opslaan.

1. Doe op je weblog verslag  van het plaatsen van een widget, vertel welke widgets je hebt gekozen en waarom.

Tegenwoordig wordt Web 2.0 vaak het sociale web genoemd. Dat is een betere naam omdat het vooral over mensen gaat, en veel minder over technologie. Het grote voordeel van de sites en diensten die samen het sociale web vormen is dat ze gemakkelijk te bedienen zijn. Die laagdrempeligheid zorgt ervoor dat er inmiddels tientallen miljoenen mensen actief zijn op Web 2.0.

Als je naar de cijfers kijkt, kun je zien dat het sociale web geen snel overwaaiende hype is. Het is onmogelijk om een volledig overzicht te geven van alle statistieken, daarom hebben we een kort lijstje gemaakt.

• 75 procent van de Europeanen bezoekt sociale netwerken

• Facebook heeft 175 miljoen leden

• Flickr heeft meer dan 3 miljard foto’s

• YouTube groeit met 13 uur beeld per minuut

• Nederlanders brengen maandelijks 19,6 miljoen uur door op Hyves

• LibraryThing heeft 500.000 recensies

• Twitter is in 2008 met 900 procent gegroeid

Steeds meer organisaties en bedrijven gebruiken (delen van) het sociale web om informatie te verspreiden en contacten te onderhouden met (potentiële) doelgroepen. Zo heeft het Nationaal Archief  foto’s op Flickr geplaatst zodat het publiek kan aangeven wat er op de foto’s staat. Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid heeft een wiki geopend waaraan iedereen mag bijdragen die iets weet van de geschiedenis van radio en televisie.

In deze cursus komen natuurlijk nog meer voorbeelden aan bod van archieven en andere erfgoedinstellingen die al iets doen met Web 2.0, maar het belangrijkste van 23 dingen voor archieven is dat je zelf op allerlei manieren bezig bent op en met het sociale web. In 23 stappen laten we je kennismaken met de wondere wereld van Web 2.0, en daarbij zul je van alles tegenkomen.

Achtergrondinformatie
Voor je aan de eerste opdracht begint, willen we je nog een filmpje laten zien dat in 5 minuten duidelijk maakt wat Web 2.0 is.

Het filmpje is gemaakt door Michael Wesch, een Amerikaanse docent culturele antropologie die zich uitsluitend met de bestudering van het gedrag van mensen in cyberspace bezighoudt.

De eerste opdracht is simpel en bestaat uit twee delen:

1. Neem een kijkje op de sites die in deze introductie worden genoemd. Zoek op twee sites iets op, bijvoorbeeld een oude klasgenoot op Hyves en een recensie op LibraryThing.
2. Lees de eerste twee hoofdstukken van het boek Geven en nemen. Archiefinstellingen en het sociale web (Taskforce Archieven/Erfgoed Nederland, 2008) van Yola. Het boek is gratis als pdf te downloaden.

Extra: als je nog niet uitgelezen bent, zou je de volgende artikelen kunnen lezen, die ingaan op het ontstaan van het sociale web: Web 2.0: Software wordt sociaal (Tonie van Ringelestijn, 17 december 2005) en What Is Web 2.0? (Tim O’Reilly, 30 september 2005). Tim O’Reilly, uitgever van computerboeken, is de bedenker van de term Web 2.0.

(Foto van Matt Seppings)

Een weblogprovider kiezen
Er bestaan veel verschillende aanbieders van gratis weblogsoftware. Onze voorkeur gaat uit naar Blogger en WordPress. Bij beide aanbieders kun je in een paar stappen een gratis weblog aanmaken. Bij beide aanbieders is het registratieproces en de uitleg Nederlandstalig.

Privacy en identiteit
Voor je met de registratie begint, is het verstandig om na te denken over de naam waaronder je gaat bloggen en over de mate van openbaarheid van je weblog. Je kunt natuurlijk kiezen voor je eigen naam, maar ook voor een pseudoniem. Als je een schuilnaam (bijvoorbeeld archieftijger of de zingende archivaris) kiest, ben je minder herkenbaar op het web. Bij het invullen van de registratie voor je weblog wordt op een gegeven moment de vraag gesteld of jouw weblog gevonden mag worden door Google en andere zoekmachines. Als je op die vraag ‘ja’ antwoordt, kunnen ook buitenstaanders die een bepaalde zoekvraag  hebben op jouw blog terechtkomen. Als je ook je eigen naam gebruikt voor je weblog, ben je dus heel makkelijk te traceren. Als je liever wat anoniemer blijft, kun je ervoor kiezen om je weblog niet te laten opnemen in zoekmachines. Overigens kan je je keuze later nog veranderen in je instellingen.

Het registreren
Ga naar Blogger of WordPress en meld je aan. Als je je bij Blogger aanmeldt moet je ook meteen een Google-account aanmaken. (Blogger is namelijk eigendom van Google.) Dit account kun je later in de cursus ook gebruiken.

Aanmelden bij WordPress

Bij WordPress kun je gewoon je eigen e-mailadres gebruiken. Als je dat vervelend vindt, kun je natuurlijk ook een ander e-mailaccount aanmaken bij Gmail (Google), Yahoo of Live Hotmail (Microsoft). In principe is je e-mailadres niet zichtbaar op je weblog, tenzij je het er zelf op zet.

Aanmelden bij Blogger

Als je alle stappen van het registratieproces hebt doorlopen, noteer je het webadres (URL) van je eigen weblog. Dat zal er zo uitzien als je voor Blogger hebt gekozen: http://jouwnaam.blogspot.com en als je bij WordPress gaat bloggen zo: http://jouwnaam.wordpress.com.

Een sjabloon kiezen
Zowel Blogger als WordPress bieden een aantal standaardsjablonen (thema’s) aan. Bij Blogger moet je er meteen eentje uitkiezen en bij WordPress kun je het thema later veranderen onder ‘Ontwerp’. Als je na een tijdje toch niet zo tevreden bent over het gekozen sjabloon kun je een andere kiezen.

Je eerste bericht
Nu kun je je eerste bericht gaan schrijven. Bij WordPress moet je het testbericht weghalen. In je eerste bericht kun je jezelf voorstellen en/of iets schrijven over je ervaringen met het opzetten van een weblog.

Opdracht

1. Schrijf in je eerste weblogbericht over je ervaringen met het aanmaken van een weblog.
2. Meld je weblog aan door een mailtje te sturen naar je coach en naar 23dingenvoorarchieven@gmail.com.

(Afbeelding van Mike Licht)

Het is ook mogelijk om RSS-feeds direct in je browser te lezen. Je klikt dan op het RSS-icoon (zie het embleem op het petje op de foto) in de adresbalk van Microsoft Internet Explorer of Firefox. Je browser vraagt je dan of je je wilt abonneren. Als je een RSS-lezer hebt geïnstalleerd, kun je die ook aanklikken in het lijstje dat je te zien krijgt als je op een RSS-icoon klikt.

Achtergrondinformatie

Als je wilt weten hoe RSS werkt, kun je dit korte filmpje bekijken: RSS in plain English (met Nederlandse ondertitels).

Meer uitleg over RSS vind je in het dossier RSS van de site Computers in de klas van André Manssen. Misschien  ben je aan het einde van dit ding wel net zo enthousiast als Marshal Kirkpatrick van het weblog ReadWriteWeb, die een ode aan RSS schreef.

Opdracht

1. Maak een account aan bij een van de genoemde RSS-lezers of download een plug-in of add-on voor je browser.

2. Ga naar je favoriete nieuwssite of weblog.

3. Voeg de RSS-feed toe. Dat kan handmatig of automatisch.

4. Als je de feed handmatig toevoegt, zoek je eerst het webadres van de RSS-feed (meestal te herkennen aan een oranje button zoals ook bovenaan deze site staat).

5. Je kopieert het webadres en voegt het toe aan je RSS-reader.

6. Als je een feed automatisch wilt toevoegen, klik je op de RSS-button van de site en kies je vervolgens de button of naam van de RSS-lezer die je gebruikt. Automatisch toevoegen lukt niet altijd.

7. Zoek nog een aantal RSS-feeds op en voeg die ook toe aan je lezer.

8. Kijk de komende dagen een paar keer per dag naar je RSS-feeds.

9. Doe verslag van je ervaringen met RSS op je weblog.

(Foto van Robert Scoble)